॥ శ్రీః ॥
18.6. భారతశ్రవణవ…
భారతశ్రవణవిధ్యధ్యాయః।
Mahabharata - SwargarohaNa Parva - Chapter Text
జనమేజయ ఉవాచ।
భగవన్కేన విధినా శ్రోతవ్యం భారతం బుధైః।
ఫలం కిం కే చ దేవాశ్చ పూజ్యా వై పారణేష్విహ॥ 18-6-1(98661)
దేయం సమాప్తే భగవన్కిం చ పర్వణిపర్వణి।
వాచకః కీదృశశ్చాత్ర ఏష్టవ్యస్తద్బ్రవీహి మే॥ 18-6-2(98662)
వైశంపాయన ఉవాచ। 18-6-3x(8102)
శృణు రాజన్విధిమిమం ఫలం యచ్చాపి భారతాత్।
శ్రుతాద్భవతి రాజేంద్ర యత్త్వం మామనుపృచ్ఛసి॥ 18-6-3(98663)
దివి దేవా మహీపాల క్రీడార్థమవనిం గతాః।
కృత్వా కార్యమిదం చైవ తతశ్చ దివమాగతాః॥ 18-6-4(98664)
హంత యత్తే ప్రవక్ష్యామి తచ్ఛృణుష్వ సమాహితః।
ఋషీణాం దేవతానాం చ సంభవం వసుధాతలే॥ 18-6-5(98665)
అత్ర రుద్రాస్తథా సాధ్యా విశ్వేదేవాశ్చ శాశ్వతాః।
ఆదిత్యాశ్చాశ్వినౌ దేవౌ లోకపాలా మహర్షయః॥ 18-6-6(98666)
గుహ్యకాశ్చ సగంధర్వా నాగా విద్యాధరాస్తథా।
సిద్ధా ధర్మః స్వయంభూశ్చ మునిః కాత్యాయనో వరః॥ 18-6-7(98667)
గిరయః సాగరా నద్యస్తథైవాప్సరసాం గణాః।
గ్రహాః సంవత్సరాశ్చైవ అయనాన్యృతవస్తథా॥ 18-6-8(98668)
స్థావరం జంగమం చైవ జగత్సర్వం సురాసురం।
భాతరే భరతశ్రేష్ఠ ఏకస్థమిహ దృశ్యతే॥ 18-6-9(98669)
తేషాం శ్రుత్వా ప్రతిష్ఠానం నామకర్మానుకీర్తనాత్।
కృత్వాఽపి పాతకం ఘోరం సద్యో ముచ్యేత మానవః॥ 18-6-10(98670)
ఇతిహాసమిమం శ్రుత్వా యథావదనుపూర్వశః।
సంయతాత్మా శుచిర్భూత్వా పారం గత్వా చ భారతే॥ 18-6-11(98671)
తేషాం శ్రాద్ధాని దేయాని శ్రుత్వా భారత భారతం।
బ్రాహ్మణేభ్యో యథాశక్త్యా భక్త్యా చ భరతర్షభ॥ 18-6-12(98672)
మహాదానాని దేయాని రత్నాని వివిధాని చ।
గావః కాంస్యోపదోహాశ్చ కన్యాశ్చైవ స్వలంకృతాః॥ 18-6-13(98673)
సర్వకామగుణోపేతా యానాని వివిధాని చ।
కభవనాని విచిత్రాణి భూమిర్వాసాంసి కాంచనం॥ 18-6-14(98674)
వాహనాని చ దేయాని హయా మత్తాశ్చ వారణాః।
శయనం శిబికాశ్చైవ స్యందనాశ్చ స్వలంకృతాః॥ 18-6-15(98675)
యద్యద్గృహే వరం కించిద్యద్యదస్తి మహద్వసు।
తత్తద్దేయం ద్విజాతిభ్య ఆత్మా దారాశ్చ సూనవః॥ 18-6-16(98676)
శ్రద్ధయా పరయా యుక్తం క్రమశస్తస్య పారగః।
శక్తితః సుమనా హృష్టః సుశ్రూషురవికల్పకః॥ 18-6-17(98677)
సత్యార్జవరతో దాంతః శుచిః శౌచసమన్వితః।
శ్రద్ధధానో జితక్రోధో యథా సిద్ధ్యతి తచ్ఛృణు॥ 18-6-18(98678)
శుచిః శీలాన్వితాచారః శుక్లవాసా జితేంద్రియః।
సంస్కృతః సర్వశాస్త్రజ్ఞః శ్రద్దధానోఽనసూయకః॥ 18-6-19(98679)
రూపవాన్సుభగో దాంతః సత్యవాదీ జితేంద్రియః।
దానమానగృహీతశ్చ కార్యో భవతి వాచకః॥ 18-6-20(98680)
అవిలంబమనాయస్తమద్రుతం ధీరముర్జితం।
అసంసక్తాక్షరపదం స్వరభావసమన్వితం॥ 18-6-21(98681)
త్రిషష్టివర్ణసంయుక్తమష్టస్థానసమీరితం।
వాచయేద్వాచకః స్వస్థః స్వాసీనః సుసమాహితః॥ 18-6-22(98682)
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమం।
దేవీం సరస్వతీం(వ్యాసం) చైవ తతో జయముదీరయేత్॥ 18-6-23(98683)
ఈదృశాద్వాచకాద్రాజఞ్శ్రుత్వా భారత భారతం।
నియమస్థః శుచిః శ్రోతా శృణ్వన్స ఫలమశ్నుతే॥ 18-6-24(98684)
పారణం ప్రథమం ప్రాప్య ద్విజాన్కామైశ్చ తర్పయన్।
ఆగ్నిష్టోమస్య యజ్ఞస్య ఫలం వై లభతే నరః॥ 18-6-25(98685)
అప్సరోగణసంకీర్ణం విమానం లభతే మహత్।
ప్రహృష్టః స తు దేవైశ్చ దివం యాతి సమాహితః॥ 18-6-26(98686)
ద్వితీయం పారణం ప్రాప్య సోతిరాత్రఫలం లభేత్।
సర్వరత్నమయం దివ్యం విమానమధిరోహతి॥ 18-6-27(98687)
దివ్యమాల్యాంబరధరో దివ్యగంధవిభూషితః।
దివ్యాంగదధరో నిత్యం దేవలోకే మహీయతే॥ 18-6-28(98688)
తృతీయం పారణం ప్రాప్య ద్వాదశాహఫలం లభేత్।
వసత్యమరసంకాశో వర్షాణ్యయుతశో దివి॥ 18-6-29(98689)
చతుర్థే వాజపేయస్య పంచమే ద్విగుణం ఫలం।
ఉదితాదిత్యసంకాశం జ్వలంతమనలోపమం॥ 18-6-30(98690)
విమానం విబుధైః సార్ధమారుహ్య దివి గచ్ఛతి।
వర్షాయుతాని భనే శక్రస్య దివి మోదతే॥ 18-6-31(98691)
షష్ఠే ద్విగుణమస్తీతి సప్తమే త్రిగుణం ఫలం।
కైలాసశిఖరాకారం వైదూర్యమణివేదికం॥ 18-6-32(98692)
పరిక్షిప్తం చ బహుధా మణివిద్రుమభూషితం।
విమానం సమధిష్ఠాయ కామగం సాప్సరోగణం॥ 18-6-33(98693)
సర్వాంల్లోకాన్విచరతే ద్వితీయ ఇవ భాస్కరః।
అష్టమే రాజసూయస్య పారణే లభతే ఫలం॥ 18-6-34(98694)
చంద్రోదయనిభం రంయం విమానమధిరోహతి।
చంద్రరశ్మిప్రతీకాశైర్హయైర్యుక్తం మనోజవైః॥ 18-6-35(98695)
సేవ్యమానో వరస్త్రీణాం చంద్రాత్కాంతతరైర్ముఖైః।
మేఖలానాం నినాదేన నూపురాణాం చ నిఃస్వనైః॥ 18-6-36(98696)
అంకే పరమనారీణాం సుఖసుప్తో విబుధ్యతే।
నవమే క్రతురాజస్య వాజిమేధస్య భారత॥ 18-6-37(98697)
కాంచనస్తంభనిర్యూహవైదూర్యకృతవేదికం।
జాంబూనదమయైర్దివ్యైర్గవాక్షైః సర్వతో వృతం॥ 18-6-38(98698)
సేవితం చాప్సరఃసంఘైర్గంధర్వైర్దివిచారిభిః।
విమానం సమధిష్ఠాయ శ్రియా పరమయా జ్వలన్॥ 18-6-39(98699)
దివ్యమాల్యాంబరధరో దివ్యచందనరూషితః।
మోదతే దైవతైః సార్ధం దివి దేవ ఇవాపరః॥ 18-6-40(98700)
దశమం పారణం ప్రాప్య ద్విజాతీనభివంద్య చ।
కింకిణీజాలనిర్ఘోషం పతాకాధ్వజశోభితం॥ 18-6-41(98701)
రత్నవేదికసంబాద్యం వైదూర్యమణితోరణం।
హేమజాలపరిక్షిప్తం ప్రవాలవలభీముఖం॥ 18-6-42(98702)
గంధర్వైర్గీతకుశలైరప్సరోభిశ్చ శోభితం।
విమానం సుకృతావాసం సుఖేనైవోపపద్యతే॥ 18-6-43(98703)
ముకుటేనాగ్నివర్ణేన జాంబూనదవిభూషిణా।
దివ్యచందనదిగ్ధాంగో దివ్యమాల్యవిభూషితః॥ 18-6-44(98704)
దివ్యాఁల్లోకాన్విచరతి దివ్యైర్భోగైః సమన్వితః।
విబుధానాం ప్రసాదేన శ్రియా పరమయా యుతః॥ 18-6-45(98705)
అథ వర్షగణానేవం స్వర్గలోకే మహీయతే।
తతో గంధర్వసహితః సహస్రాణ్యేకవింశతిం॥ 18-6-46(98706)
పురందరపురే రంయే శక్రేణ సహ మోదతే।
దివ్యయానవిమానేషు లోకేషు వివిధేషు చ॥ 18-6-47(98707)
దివ్యనారీగణాకీర్ణో నివసత్యమరో యథా।
తతః సూర్యస్య భవనే చంద్రస్య భవనే తథా॥ 18-6-48(98708)
శివస్య భవనే రాజన్విష్ణోర్యాతి సలోకతాం।
ఏవమేతన్మహారాజ నాత్ర కార్యా విచారణా। 18-6-49(98709)
శ్రద్దధానేన వై భావ్యమేవమాహ గురుర్మమ।
వాచకస్య తు దాతవ్యం మనసా యద్యదిచ్ఛతి॥ 18-6-50(98710)
హస్త్యశ్వరథయానాని వాహనాని విశేషతః।
కటకే కుండలే చైవ బ్రహ్మసూత్రం తథా పరం॥ 18-6-51(98711)
వస్త్రం చైవ విచిత్రం చ గంధం చైవ విశేషతః।
దేవవత్పూజయేత్తం తు విష్ణులోకమవాప్నుయాత్॥ 18-6-52(98712)
అతః పరం ప్రవక్ష్యామి యాని దేయాని భారతే।
వాచ్యమానే తు విప్రేభ్యో రాజన్పర్వణిపర్వణి॥ 18-6-53(98713)
జాతిం దేశం చ సత్యం చ మాహాత్ంయం భరతర్షభ।
ధర్మం వృత్తిం చ విజ్ఞాయ క్షత్రియాణాం నరాధిప॥ 18-6-54(98714)
స్వస్తి వాచ్య ద్విజానాదౌ తతః కార్యే ప్రవర్తితే।
సమాప్తే పర్వణి తతః స్వశక్త్యా పూజయేద్ద్విజాన్॥ 18-6-55(98715)
ఆదౌ తు వాచకం చైవ వస్త్రగంధసమన్వితం।
విధివద్బోజయేద్రాజన్మధుపాయసముత్తమం॥ 18-6-56(98716)
తతో మూలఫలప్రాయం పాయసం మధుసర్పిషా।
ఆస్తీకే భోజయేద్రాజందద్యాచ్చైవ గుడౌదనం॥ 18-6-57(98717)
అపూపైశ్చైవ పూపైశ్చ మోదకైశ్చ సమన్వితం।
సభాపర్వణి రాజేంద్ర హవిష్యం భోజయేద్ద్విజాన్॥ 18-6-58(98718)
ఆరణ్యకే మూలఫలైస్తర్పయేత్తు ద్విజోత్తమాన్।
అరణీపర్వ చాసాద్య జలకుంభాన్ప్రదాపయేత్॥ 18-6-59(98719)
తర్పణాని చ ముఖ్యాని వన్యమూలఫలాని చ।
సర్వకామగుణోపేతం విప్రేభ్యోఽన్నం ప్రదాపయేత్॥ 18-6-60(98720)
విరాటపర్వణి తథా వాసాంసి వివిధాని చ।
ఉద్యోగే భరతశ్రేష్ఠ సర్వకామగుణాన్వితం॥ 18-6-61(98721)
భోజనం భోజయేద్విప్రాన్గంధమాల్యైరలంకృతాన్।
భీష్మపర్వణి రాజేంద్ర దత్త్వా యానమనుత్తమం॥ 18-6-62(98722)
తతః సర్వగుణోపేతమన్నం దద్యాత్సుసంస్కృతం।
ద్రోణపర్వణి విప్రేభ్యో భోజనం పరమార్చితం॥ 18-6-63(98723)
శరాశ్చ దేయా రాజేంద్ర చాపాన్యసివరాస్తథా।
కర్ణపర్వణ్యపి తథా భోజనం సార్వకామికం॥ 18-6-64(98724)
విప్రేభ్యః సంస్కృతం సంయగ్దద్యాత్సంయతమానసః।
శల్యపర్వణి రాజేంద్ర మోదకైః సగుడౌదనైః॥ 18-6-65(98725)
అపూపైస్తర్పణైశ్చైవ సర్వమన్నం ప్రదాపయేత్।
గదాపర్వణ్యపి తథా ముద్గమిశ్రం ప్రదాపయేత్॥ 18-6-66(98726)
స్త్రీపర్వణి తథా రత్నైస్తర్పయేత్తు ద్విజోత్తమాన్।
ఘృతౌదనం పురస్తాచ్చ ఐషీకే దాపయేత్పునః॥ 18-6-67(98727)
తతః సర్వగుణోపేతమన్నం దద్యాత్సుసంస్కృతం।
శాంతిపర్వణ్యపి తథా హవిష్యం భోజయేద్ద్విజాన్॥ 18-6-68(98728)
ఆశ్వమేధికమాసాద్య భోజనం సార్వకామికం।
తథాఽఽశ్రమనివాసే తు హవిష్యం భోజయేద్ద్విజాన్॥ 18-6-69(98729)
మౌసలే సార్వగుణికం గంధమాల్యానులేపనం।
మహాప్రాస్థానికే తద్వత్సర్వకామగుణాన్వితం॥ 18-6-70(98730)
స్వర్గపర్వణ్యపి తథా హవిష్యం భోజయేద్ద్విజాన్।
హరివంశసమాప్తౌ తు సహస్రం భోజయేద్ద్విజాన్॥ 18-6-71(98731)
గామేకాం నిష్కసంయుక్తాం బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్।
తదర్ధేనాపి దాతవ్యా దరిద్రేణాపి పార్థివ॥ 18-6-72(98732)
ప్రతిపర్వసమాప్తౌ తు పుస్తకం వై విచక్షణః।
సువర్ణేన చ సంయుక్తం వాచకాయ నివేదయేత్॥ 18-6-73(98733)
హరివంశే పర్వణి చ పాయసం తత్ర భోజయేత్।
పారణేపారణే రాజన్యథావద్భరతర్షభ॥ 18-6-74(98734)
సమాప్య సర్వాః ప్రయతః సంహితాః శాస్త్రకోవిదః।
శుభే దేశే నివేశ్యాథ క్షౌమవస్త్రాభిసంవృతాః॥ 18-6-75(98735)
శుక్లాంబరధరః స్రగ్వీ సుచిర్భూత్వా స్వలంకృతః।
అర్చయేత్ యథాన్యాయం గంధమాల్యైః పృథక్పృథక్। 18-6-76(98736)
సంహితాపుస్తకాన్రాజన్ప్రయతః సుసమాహితః।
భక్ష్యైర్మాల్యైస్చ పేయైశ్చ కామైశ్చ వివిధైః శుభైః॥ 18-6-77(98737)
హిరణ్యం చ సువర్ణం చ దక్షిణామథ దాపయేత్।
సర్వత్ర త్రిపలం స్వర్ణం దాతవ్యం ప్రయతాత్మనా॥ 18-6-78(98738)
తదర్ధం పాదశేషం వా విత్తశాఠ్యవివర్జితం।
యద్యదేవాత్మనోఽభీష్టం తత్తద్దేయం ద్విజాతయే॥ 18-6-79(98739)
సర్వథా తోషయేద్భక్త్యా వాచకం గురుమాత్మనః।
దేవతాః కీర్తయేత్సర్వా నరనారాయణౌ తథా॥ 18-6-80(98740)
తతో గంధైశ్చ మాల్యైశ్చ స్వలంకృత్య ద్విజోత్తమాన్।
తర్పయేద్వివిధైః కానైర్దానైశ్చోచ్చావచైస్తథా॥ 18-6-81(98741)
అతిరాత్రస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః।
ప్రాప్నుయాచ్చ క్రతుఫలం తథా పర్వణిపర్వణి॥ 18-6-82(98742)
వాచకో భరతశ్రేష్ఠ వ్యక్తాక్షరపదస్వరః।
భవిష్యం శ్రావయేద్విద్వాఞ్భారతం భరతర్షభ॥ 18-6-83(98743)
భుక్తవత్సు ద్విజేంద్రేషు యథావత్సంప్రదాపయేత్।
వాచకం భరతశ్రేష్ఠ భోజయిత్వా స్వలంకృతం॥ 18-6-84(98744)
వాచకే పరితుష్టే తు శుభా ప్రీతిరనుత్తమా।
బ్రాహ్మణేషు తు తుష్టేషు ప్రసన్నాః సర్వదేవతాః॥ 18-6-85(98745)
తతో హి వరణం కార్యం ద్విజానాం భరతర్షభ।
సర్వకామైర్యథాన్యాయం సాధుభిశ్చ పృథగ్విధైః॥ 18-6-86(98746)
ఇత్యేషి విధిరుద్దిష్టో మయా తే ద్విపదాంవర।
శ్రద్దధానేన వై భావ్యం యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి॥ 18-6-87(98747)
భారశ్రవణే రాజన్పారణే చ నృపోత్తమ।
సదా యత్నవతా భావ్యం శ్రేయస్తు పరమిచ్ఛతా॥ 18-6-88(98748)
భారతం శృణుయాన్నిత్యం భారతం పరికీర్తయేత్।
భారతం భవనే యస్య తస్య హస్తగతో జయః॥ 18-6-89(98749)
భారతం పరమం పుణ్యం భారతే వివిధాః కథాః।
భారతం సేవ్యతే దేవైర్భారతం పరమం పదం॥ 18-6-90(98750)
భారతం సర్వశాస్త్రాణాముత్తమం భరతర్షభ।
భారతాత్ప్రాప్యతే మోక్షస్తత్త్వమేతద్బ్రవీమి తత్॥ 18-6-91(98751)
మహాభారతమాఖ్యానం క్షితిం గాం చ సరస్వతీం।
బ్రాహ్మణాన్కేశవం చైవ కీర్తయన్నావసీదతి॥ 18-6-92(98752)
వేదే రామాయణే పుణ్యే భారతే భరతర్షభ।
ఆదౌ చాంతే చ మధ్యే చ హరిః సర్వత్ర గీయతే॥ 18-6-93(98753)
యత్ర విష్ణుకథా దివ్యాః శ్రుతయశ్చ సనాతనాః।
తచ్ఛ్రోతవ్యం మనుష్యేణ పరం పదమిహేచ్ఛతా॥ 18-6-94(98754)
ఏతత్పవిత్రం పరమమేతద్ధర్మనిదర్శనం।
ఏతత్సర్వగుణోపేతం శ్రోతవ్యం భూతిమిచ్ఛతా॥ 18-6-95(98755)
కాయికం వాచికం చైవ మనసా సముపార్జితం।
తత్సర్వం నాశమాయాతి తమః సూర్యోదయే యథా॥ 18-6-96(98756)
అష్టాదశపురాణానాం శ్రవణాద్యత్ఫలం భవేత్।
తత్ఫలం సమవాప్నోతి వైష్ణవో నాత్ర సంశయః॥ 18-6-97(98757)
స్త్రియశ్చ పురుషాశ్చైవ వైష్ణవం పదమాప్నుయుః।
స్త్రీభిశ్చ పుత్రకామాభిః శ్రోతవ్యం వైష్ణవం యశః॥ 18-6-98(98758)
దక్షిణా చాత్ర దేయా వై నిష్కపంచసువర్ణకం।
వాచకాయ యథాశక్త్యా యథోక్తం ఫలమిచ్ఛతా॥ 18-6-99(98759)
స్వర్ణశృంగీం చ కపిలాం సవత్సాం వస్త్రసంవృతాం।
వాచకాయ చ దద్యాద్ధి ఆత్మనః శ్రేయ ఇచ్ఛతా॥ 18-6-100(98760)
అలంకారం ప్రదద్యాచ్చ పాణ్యోర్వై భరతర్షభ।
కర్ణస్యాభరణం దద్యాద్ధనం చైవ విశేషతః॥ 18-6-101(98761)
భూమిదానం సమాదద్యాద్వాచకాయ నరాధిప।
భూమిదానసమం దానం న భూతం భవిష్యతి॥ 18-6-102(98762)
శృణోతి శ్రావయేద్వాఽపి సతతం చైవ యో నరః।
సర్వపాపవినిర్ముక్తో వైష్ణవం పదమాప్నుయాత్॥ 18-6-103(98763)
పితౄనుద్ధరతే సర్వానేకాదశసముద్ధవాన్।
ఆత్మానం ససుతం చైవ స్త్రియం చ భరతర్షభ॥ 18-6-104(98764)
దశాంశశ్చైవ హోమోపి కర్తవ్యోత్ర నరాధిప।
ఇదం మయా తవాగ్నే చ ప్రోక్తం సర్వం నరర్షభ॥ ॥ 18-6-105(98765)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శతసాహస్ర్యాం సంహితాయాం వైయాసిక్యాం హరివంశోక్తభారతశ్రవణవిధావధ్యాయః॥ స్వర్గారోహణపర్వ సంపూర్ణం॥ 18 ॥ శ్రీమన్మహాభారతం సంపూర్ణం॥
----------
ఇదం స్వర్గారోహణపర్వ కుంభఘోణస్థేన టీ.ఆర్.కృష్ణాచార్యేణ టీ.ఆర్.వ్యాసాచార్యేణ చ ముంబయ్యాం నిర్ణయసాగరముద్రాయంత్రే ముద్రాపితం। శకాబ్దాః 1832 సన 1910. అనేన ముద్రణేన శ్రీమద్ధనుమద్భీమమధ్వాంతర్గతరామకృష్ణవేదవ్యాసాత్మకలక్ష్మీహయగ్రీవః ప్రీయతాం।
-----------
Mahabharata - SwargarohaNa Parva - Chapter Footnotes
18-6-1x యద్యప్యయధ్యాయో దాక్షిణాత్యకోశేషు క్వాపి న దృశ్యతే తథాపి "భగవన్నిత్యాదిః పలాధ్యాయో వ్యాసేన హరివంశాంతే ఉక్తః అత్ర శ్రోతృప్రరోచనార్థముక్త"
ఇతి నీలకంఠీయవ్యాఖ్యానోక్తప్రయోజనాయైవాస్మాభిరపీహ స్థాపితః॥
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
